Ev alırken dikkat edilmesi gereken pek çok önemli husus vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz;
Hukuki Değerlendirme
Konutun tapusu var mı? (Tapunun tek kişi üzerine ya da çok ortaklı olup olmadığını; kullanım hakkı -intifa- durumunu öğreniniz)
Konut üzerinde ipotek yada haciz kararı var mı?
Binanın yönetim planını incelediniz mi?
Binanın kat mülkiyeti ve kat irtifakı özelliklerini öğrendiniz mi? (Kat Mülkiyeti Kanunu'nda apartman dairesi 'bağımsız bölüm' olarak adlandırılmaktadır. Binanın hangi bölümlerinin 'ortak alan', hangi bölümlerinin 'eklenti', hangi bölümlerinin 'bağımsız bölüm' olduğunu; her bağımsız bölüme ne kadar 'arsa payı' düştüğünü öğreniniz)
Binanın yapım ruhsatı var mı? (Bir binanın ruhsatının olması, binada yer alan bağımsız konut bölümlerinin de ruhsatı olduğu anlamına gelmemektedir! Tapudaki projeye ve açıklamalara uygunluk konusunda dikkatli olunuz)
Binanın kullanım izni var mı? (Bina inşa halindeyse kullanım izni almaya uygun olduğundan emin olunuz)
Binanın elektrik ve su için konut kullanımına geçiş yapılmış mı?
Binanın ticari amaçlar için ayrılmış dükkan, depo gibi bölümleri varsa bunların kullanım amaçları belirlenmiş mi?
İçinde kiracı oturan bir konut alıyorsanız kira kontratını incelediniz mi?
Ekonomik Değerlendirme
Konut zemin sağlamlığı, bitmişlik düzeyi, yaşı, tapu durumu, ruhsatı, kullanım izni, kaçak ekler olup olmaması vb. açılardan banka kredisi alma koşullarını sağlıyor mu?
Çeşitli bankaların koşullarını öğrenerek vade, aylık ödeme miktarı, toplam ödeme, kredi süresi vb. açılardan karşılaştırdınız mı? (Faiz ödemelerinin sizi ileriki yıllarda güç durumda bırakmayacağından emin olunuz)
Konutun bulunduğu bölgedeki ortalama kira getirisi sizin için kabul edilebilir düzeyde mi? (Komşularınıza ve yakın çevredeki emlakçılara danışınız)
Konutta tadilat, bakım, onarım ve yenileme gerektiren bölümlerin ve cihazların bütçenize etkisini dikkate aldınız mı?
Konutun bulunduğu çevredeki ortalama yaşama giderleri yaşam standartlarınızdan ödün vermenizi gerektiriyor mu?
Konutun geçmiş yıllara ait ısıtma/soğutma giderleri sizin için kabul edilebilir düzeyde mi? (Komşularınızdan geçmiş yıllara ait faturaları edinerek fikir sahibi olabilirsiniz. Yüksek bir ısınma gideri, konutta yeterli ısı yalıtımı bulunmadığı anlamına gelebilir)
Konutun ortalama aidat giderleri sizin için kabul edilebilir düzeyde mi? (Ortak alanların giderlerine katılım payının nasıl hesaplandığını öğreniniz)
İnşa halinde bir konut satın alıyorsanız satıcının güvenilirliği, mali durumu ve geçmişte sattığı konutlar konusunda bilgi edindiniz mi? (Konutun size taahhüt edilen süre, maliyet ve kalite koşullarını sağlayacağından emin misiniz?)
Konutun geçmiş yıllara ait ödenmemiş emlak vergisi vb. borçları olup olmadığını öğrendiniz mi?
Konuttaki sabit elektrikli, elektronik, mekanik cihazlar bozulduğu taktirde kolaylıkla yenileyebilir ya da bakımını yaptırabilir misiniz? (Bu tür cihazların garanti belgelerini istemeyi unutmayınız)
Genel mimari özellikler
Binanın onaylı bir mimari projesi var mı?
Binada, sonradan, orijinal mimari projesinde olmayan değişiklikler yapılmış mı? (Yapılmışsa bu tür değişikliklerin nedenini öğreniniz)
Binanın görünüşü ve iç mekanlar estetik bakımından sizi tatmin ediyor mu?
Konut bugünkü ihtiyaçlarınızın yanısıra yakın gelecekteki ihtiyaçlarınızı karşılamaya da uygun mu? Konut planı, bu vb. bir durumda yeni düzenlemeler yapmanıza izin veriyor mu? (Örneğin ailenize yeni bireyler katılması olasılığını dikkate alınız)
Konut engelli ya da yaşlı bir insanın kullanımı için uygun mu? (Örneğin merdivenlerin, merdiven sahanlıklarının, koridor genişliklerinin ve diğer ilgili mekanların tekerlekli bir sandalyenin giriş/dönüş yapmasına uygun olduğundan emin olunuz)
Zamanınızın çoğunu geçirdiğiniz mekanlar yeterince gün ışığı alıyor mu? (Örneğin, gün ortasında yapay aydınlatma kullanmadan oturabiliyor musunuz?)
Binanın ortak mekanlarındaki asansör, jeneratör vb. cihazların gürültüsü uyumanıza/çalışmanıza engel oluyor mu?
Konuttaki oda sayısı ihtiyaçlarınızı karşılamaya yeterli mi?
Konut planı mobilyalarınızı yerleştirmenize uygun mu? (Odaların büyüklüğünün ve duvarlardaki girintilerin/çıkıntıların mobilyalarınızı yerleştirmeniz açısından sorun yaratmayacağından emin olunuz)
Konuttaki banyo/WC sayısı ihtiyaçlarınızı karşılamaya yeterli mi?
Banyo/WC engelli ya da yaşlı bir insan tarafından kullanılmaya uygun mu?
Konut içindeki sandık odası, dolap vb. alanların sayısı ve büyüklüğü ihtiyaçlarınızı karşılamaya yeterli mi?
Bina beş kattan daha yüksek ise asansör var mı? (Güncel yönetmelikler beş katın üzerindeki binalarda asansör yapılmasını zorunlu kılmaktadır)
Asansör acil bir durumda sedye, tekerlekli sandalye gibi araçların kullanımı açısından uygun mu?
Konutta çöp bacası var mı?
Balkon ve merdiven korkulukları tehlike oluşturuyor mu? (Örneğin, korkulukların araları küçük çocukların geçmesine izin veriyor mu? Çocuklar tarafından bir merdiven gibi kullanılabilir mi? Korkuluk yüksekliği 90 cm'den az mı?)
Bina girişinde gerekli durumlarda kullanılmak üzere bir rampa var mı?
Bina girişinde kar, yağmur, rüzgâr gibi dış etkilerden korunmanız için saçak ve rüzgârlık düşünülmüş mü?
Bina girişi gece yarısı korkmadan içeri girebileceğiniz ve kötü niyetli yabancıları caydıracak biçimde tasarlanmış ve aydınlatılmış mı?
Binada güncel yönetmeliklere uygun bir sığınak mekanı var mı?
Konut-dışı depolama alanları var mı? (Örneğin bodrum katta depolama amacı ile ayrılan bir bölüm var mı?)
Bodrumun giriş ve çıkışları kontrollü mü? (Örneğin, bodruma bıraktığınız eşyaların güvenliğinden emin olabiliyor musunuz?)
Su, elektrik ve gaz sayacı gibi cihazlara kolay erişilebiliyor mu?
Binanın bahçe düzenlemesi yapılmış mı?
Binanın güvenli ve yeterli bir otoparkı/garajı var mı? (Örneğin, yabancı araçların parketmesini engelleyecek önlemler alınmış mı?)
Otoparkta/garajda yeterli bir aydınlatma sistemi var mı?
Binada çocukların güvenli bir biçimde oynayabilecekleri, bina sakinleri ile biraraya gelinebilecek ortak mekanlar var mı?
Bina çevresi:
Binanın önüne park edilen araçlar sizin için sorun yaratıyor mu? (Örneğin, gün ışığından yararlanmanızı engelliyor ya da gürültü oluşturuyor mu?)
Komşu binalarya da binanın çevresindeki doğal engeller konutun güneş ışığından yeterince yararlanmasını engelliyor mu?
Kamusal alanlar ile binaya ait alanlar birbirinden ayrılmış mı?
Ziyaretçilerinizin araçlarını park edebileceği bir otopark var mı?
Toplu taşıma araçlarına makul bir sürede erişebiliyor musunuz?
Yakın çevrede çocuklarınızın vakit geçirebileceği oyun alanları var mı?
Konutun manzarası var mı?
Konutun manzarasının ileride kapanma olasılığı var mı?
Yakın çevrede vakit geçirebileceğiniz yeşil alanlar var mı?
Konut ve varsa çocuğun eğitim göreceği okul arasındaki mesafe uygun mu?
Konut ve işyeriniz arasındaki mesafe uygun mu?
Sağlık hizmetlerine kolay erişilebiliyor mu?
Sinema, tiyatro vb. gibi kültür hizmetlerine kolaylıkla erişilebiliyor mu?
Posta/kargo hizmetlerine kolayca erişilebiliyor mu?
Acil bir durumda itfaiye ve ambulans araçları konuta kolay erişebilir mi?
Binanın çöp depolama alanları sokaktan geçen insanların ya da komşularınızın göz zevkini bozuyor mu?
Bina hırsızlık olaylarına karşı güvenli mi? (Binanın bulunduğu bölgedeki suç oranları hakkında bilgi edininiz)
Bina çevresindeki kaldırımlar düzgün ve sağlam mı?
Bina çevresindeki yağmur ve atık suları kendiliğinden kolaylıkla uzaklaşıyor mu?
Binanın yakın çevresinde insan sağlığını etkileyebilecek yüksek gerilim hattı vb. unsurlar var mı?
Yakın çevrede otoyol, havaalanı, endüstriyel üretim tesisleri gibi gürültü ya da kirlilik kaynakları var mı?
Taşıyıcı sistem ve deprem dayanımı
Binanın onaylı bir taşıyıcı sistem projesi var mı?
Binanın mevcut taşıyıcı sistemi ile projelendirilmesinde öngörülen taşıyıcı sistemi arasında farklar var mı?
Binanın deprem-güvenliliği konusunda bilgi edindiniz mi? (Binayı bir uzmana inceleterek taşıyıcı sistemin 'düzenliliği' ve deprem dayanımını etkileyen diğer özellikleri konusunda bilgi edininiz. Binadaki çıkmalar, sonradan müdahele ile açılan boşluklar, kaldırılan duvarlar, bodrum katı olup olmaması, hazır beton kullanımı, suya karşı alınan önlemler, çevredeki diğer binaların durumu vb. pek çok unsur binanın deprem güvenliliğini olumlu/olumsuz yönde etkileyecektir)
Bina yürürlükteki deprem yönetmeliğine uygun olarak inşa edilmiş mi?
Binanın taşıyıcı sisteminde daha önce onarım yapıldığına ilişkin izler var mı? (Onarım yapıldıysa nedenlerini ve onarımın sonuçlarını öğreniniz).
Binanın zemin koşulları konusunda bilgi edindiniz mi? (Binanın zemin raporu varsa, bununla bir uzmana danışınız)
Binanın yapımı sırasında çekilmiş video görüntüleri/fotoğraflar var mı? (Binanın taşıyıcı sistemi hakkında uzmanlara sorular yöneltmenizi kolaylaştırabilir)
Mutfakta ve banyoda bulaşık makinesi, çamaşır makinesi vb. elektrikli cihazların yerleştirilebilmesi için yeterli ve uygun alan bırakılmış mı?
Mutfakta ve banyoda bulaşık makinesi, çamaşır makinesi vb. cihazlar için tesisat bağlantıları var mı?
Banyo ve mutfaktaki mekanik, elektrikli, elektronik sabit cihazlar çalışıyor mu?
Mutfakta sıcak su tesisatı var mı?
Binanın ısıtma sistemi sürekli sıcak su sağlıyor mu?
Banyo ve mutfaktaki musluk ve bataryalar çalışıyor mu?
Sıcak su musluk ve bataryalara makul bir sürede ulaşıyor mu?
Banyo ve mutfak dolapları ihtiyaçlarınız için yeterli mi?
Banyo ve mutfak dolaplarının yüksekliği kullanımınız için uygun mu?
Lavabo, küvet, duş teknesi gibi donatılarda çatlama, kırılma ya da su sızıntısı var mı?
Duvarlar, tavanlar ve döşemeler
Binanın dış duvarlarına ve gereken durumlarda döşemelerine ısı yalıtımı yapılmış mı? (Örneğin, duvarlarda görülen siyah lekeler, küf vb. sorunlar su ve ısı yalıtımı yapılmadığını gösterir)
Binadaki ses yalıtımı düzeyi yeterli mi? (Komşuların sesini işitmeden oturabiliyor musunuz?)
Dışarıdan gelen çevre gürültüsü rahatsızlık veriyor mu?
Gerekli yerlerde su yalıtımı yapılmış mı? (Özellikle bodrum katta su yalıtımı yapılmaması binanın taşıyıcı sistemine zarar verebilir)
Duvar, tavan ve döşemelerde çatlama, dökülme, kabarma, küflenme, solma vb. problemler var mı?
Balkon, teras gibi mekanların döşemeleri suyun kolaylıkla uzaklaşmasına uygun mu?
Döşeme kaplamaları kolay temizlenebiliyor mu?
Banyo ve mutfak döşemeleri kaymaya karşı güvenli mi?
Süpürgeliklerin döşemeler ve duvarlar ile birleşim yerlerinde açılma, ayrılma vb. sorunlar var mı?
Farklı döşeme malzemeleri ile kaplanmış mekanlar arasındaki geçişler için özel çözümler düşünülmüş mü?
